..:: Dworek Laszczyków - OFICJALNA STRONA MUZEUM WSI KIELECKIEJ w KIELCACH ::..

Na południowym stoku Wzgórza Zamkowego przy ulicy Jana Pawła II 6, za drewnianym, krytym gontem ogrodzeniem, cofnięty w głąb posesji położony jest obiekt zwany przez Kielczan Dworkiem Laszczyków. Należy on do najcenniejszych zabytków Kielc nie tylko z racji ponad dwustuletniej historii, ale przede wszystkim ze względu na fakt, że jest ostatnim drewnianym obiektem tego typu na terenie miasta. Powstanie tego obiektu wiąże się ze zmianami własnościowymi jakie zaszły na tym terenie pod koniec wieku XVIII, a obecny wygląd jest wynikiem przebudów prowadzonych w wieku XIX i XX. Właściciele 1788-1792 - Jakub Jaworski, ostatni starosta biskupi na mocy umowy z 7 marca z ks. Jerzym Dobrzańskim, kanonikiem katedralnym krakowskim, dziekanem Kolegiaty Kieleckiej wydzierżawia teren i buduje obiekt.

1792-1818 - Anna Jaworska z Jakubowskich
(małżonka zmarłego Jakuba Jaworskiego)
1818- 1866 - Anna Kwiatkowska (córka Jaworskich)
1866-1904 - Justyna z Karpińskich Lewandowska
1904-1909 - Wacłąw Lewandowski i Leonarda Hübner (dzieci Lewandowskiej)
1909-1911- Wacław Lewandowski, ks.Włodzimierz Hübner i Jadwiga Tekla Hübner
1911-1976 - rodzina Laszczyków
1976-1988 - ZOZ Kielce
od 1988 - siedziba Muzeum Wsi Kieleckiej w Kielcach

Posesja

Na posesji wybudowano dworek i budynki gospodarcze, całość była rezydencją miejską z założenia zbliżoną do obiektów kanonii znajdujących się na Wzgórzu Zamkowym. Według opisów archiwalnych z 1838 i 1848 roku drewniany, parterowy budynek dworku zbudowany był z modrzewia, na podmurowaniu (mury z cegły palonej i kamienia na wapno), od ogrodu do części drewnianej dobudowane były dwa kamienne lamusy.

W południowo - wschodnim narożu posesji, frontem na północ stał drugi dom - oficyna mieszkalna gabarytami nie ustępująca głównemu obiektowi. Postawiona była z drzewa, na podmurowaniu i kryta gontem. Od strony zachodniej do oficyny dostawiony był chlewik na bydło, dalej zlokalizowane były dwie kloaki i drwalnia. W części północno-wschodniej znajdowały się wozownia, stajenka i komórka - budynki parterowe, drewniane, kryte gontem. Opisywany plac mieścił w sobie ponadto od strony zachodniej ogród owocowy. Z frontu ogrodzenie stanowił parkan pokryty daszkiem, z bramą wjazdową. Zmiany w bryle budynku zauważamy na planie miasta z 1872 roku, w dokładnym opisie posesji na kolorowym planie sporządzonym w 1883 roku i na krótkim opisie posesji z 1911r. Budynek dworku jest rozbudowany, pokój dobudowany od strony południowego-zachodu poprzedzony jest od strony ogrodu gankiem i prowadzącymi na niego schodami.

W części północnej widać dobudówkę ze schodami prowadzącymi na poddasze. Budynek nazywany we wcześniejszych źródłach wozownią określony jest jako spiżarnia-komora, co wiązało się prawdopodobnie ze zmianą jego funkcji. Na planie umieszczona jest oficyna, dom przerobiony z komórki, budynki sezonowe i kloaka. Od zachodu i południa zaznaczone są parkany, a od wschodu ogrodzenie frontowe. Nowi właściciele - rodzina Laszczyków planowała daleko idące zmiany w zabudowie posesji.

W roku 1913 powstał projekt neorenesansowej kamienicy, która miała stanąć od frontu, w miejscu wyburzonego parkanu, oficyny i zabudowań gospodarczych. W głębi posesji pozostać miał dworek, ogród i studnia. Plany przerwał wybuch I wojny światowej. W okresie międzywojennym na terenie posesji nie zaszły poważniejsze zmiany (brak dokładnych danych, kiedy wyburzono oficynę i inne budynki gospodarcze), ale fotografie z tego okresu rejestrują szereg szczegółów, niewidocznych w obiekcie i jego otoczeniu w dniu dzisiejszym.

Okres okupacji obiekt przetrwał szczęśliwie. W roku 1945 w czasie ofensywy styczniowej zabłąkany pocisk uderzył w dach po lewej stronie budynku, co spowodowało zerwanie pokrycia, naruszenie całej konstrukcji dachowej i konieczność remontu. W okresie powojennym do budynku doprowadzono bieżącą wodę i gaz, likwidując poprzez zasypanie studnię znajdującą się przed wejściem. W południowej części powstały garaże i szopy, zlikwidowano wychodek instalując sanitariat w małym, wydzielonym w sieni pomieszczeniu. Obiekt skanalizowano.

W roku 1972 w związku z przygotowaniami do przejęcia posesji przez Skarb Państwa przeprowadzono oszacowanie posesji, które skupiło się głównie na technicznym stanie i kondycji budynku.

W następnych latach ( tu należy zaznaczyć, że obiekt stał pusty i dewastowany przez ponad rok) prowadzono szereg nieskutecznych remontów obiektu, w trakcie których większą uwagę zwracano na estetykę zewnętrzną obiektu niż na fachowe zalecenia i ekspertyzy. Podczas wspomnianych remontów zburzono stary układ komunikacyjny obiektu i przebudowano wnętrza.

Po otrzymaniu obiektu w 1989 roku Muzeum Wsi Kieleckiej rozpoczęło systematyczne i fachowe prace remontowe, które pozwolą przywrócić Dworkowi i posesji dawny urok.